20 Yaş Dişleri ve Gömük Dişler
20 yaş dişleri akıl diş veya 3. büyük azı diş olarak da adlandırılırlar. Akıl dişleri azı dişler arasında en büyük olan ve çenelerin en gerisinde kalan dişlerdir. Bu dişler ağızda süren son dişlerdir. 18-24 yaşları arasında ağızdaki yerlerini alırlar. Ama genellikle geç yaşlara kadar çıkmazlar ya da gömük kalırlar.
Genellikle kişilerde dört adet 20 yaş dişi vardır, nadiren ise hiç oluşmazlar.
Çoğunlukla 20 yaş dişlerinin sürmesi için ağızda yeterli boşluk yoktur ve birçok 20 yaş dişi gömük kalır ya da tam süremeyerek yarım çıkmış şekilde ağızda dururlar.
Bu dişler çoğunlukla; diş etrafında ağrı, kulak ağrısı, ağız açmada kısıtlılık gibi şikayetlere neden olurlar. Bazen etraflarında kist oluşabilir bazen de öndeki dişin çürümesine neden olabilirler. Yerleri nedeniyle arkada kaldıklarından bu bölge hastalar tarafından iyi temizlenemez ve diş etinde iltihaba neden olabilir.
Ağız içi ile bağlantı kurmuş olan akıl dişleri, ağızda bazen tamamen, bazen de kısmen görünebilir. Ağrıya, bazen kötü bir tat ve akıntı eşlik edebilir. Bu dişlerin sürmesi genellikle oldukça ağrılı olur ve tamamen sürmeleri uzun zaman alır. Her zaman problemli olurlar diye bir şart yoktur, fakat sıklıkla şişlik, hassasiyet, ağrı, ağız açılımında kısıtlılık, kötü ağız kokusu ve kötü tada neden olurlar.
Bu dişler eğer gömük iseler bu konuda eğitim almış çene cerrahları tarafından çekilmesinde fayda vardır. Uygun koşullarda 4 dişi gömük olan hastanın dişlerinin hepsi tek seansta çekilebilir.

Neden 20 Yaş Dişleri Çekilmelidir ?
-20 yaş dişleri ağzımızdaki en son çıkan büyük azı dişleridir. Genellikle çene kavsi içerisinde 20 yaş dişlerinin yerleşebileceği alan pek olmamaktadır. Bu nedenle dişler gömük veya yarı-gömük şekilde kalırlar. Bu durumda da özellikle yarı sürmüş dişler çevresindeki yumuşak doku dolayısıyla sürekli gıda birikimi nedeniyle enfeksiyona açık hale gelirler. Bu nedenle bu dişler çekilir.
-Bazı durumlarda çene kavsinde yer vardır ve diş tamamen sürmüştür. Fakat hasta o bölgeye ulaşıp etkili fırçalama yapamadığı için bu dişler sosyal endikasyon adı altında çekilir.
-Bazı durumlarda da 20 yaş dişlerinin etrafında kistik oluşumlar meydana gelmektedir. Bu durumda da bu dişlerin ağızda kalması istenmez.
-Ayrıca ortodontik tedavi öncesinde veya ortodontik tedavinin bir aşaması olarak dişlerin sıralanması için mevcut yer olmadığında veya var olan 20 yaş dişleri tedavi bittikten sonra çapraşıklıklara neden olacaksa da bu dişlerin çekimi istenir.

Gömük Diş Ameliyatı Öncesi Dikkat Edilmesi Gerekenler
Hekim tarafından ameliyat öncesi önerilen ilaçlar alınmalıdır. Kanamanın durmasına engel teşkil eden asprin, antikoagülan ( kan sulandırıcı ) gibi ilaçlar kullanılıyorsa hekim kontrolünde ameliyat öncesi kesilmelidir.
Gömük Diş Ameliyatı Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler
-Operasyondan sonra ağza yerleştirilen tampon 30 dakika kadar ısırılır. Bu süre sonunda hala kanama varsa yaklaşık aynı büyüklükteki bir pamuk bölgeye yerleştirilebilir.
-Operasyondan sonraki özelikle ilk 24 saat içerisinde çalkalama ve tükürme yapılmamalıdır. Aksi halde iyileşmenin gerçekleşmesi için gereken pıhtı oluşumu çekim soketinden uzaklaşacaktır. Bu süre zarfında çok sıcak yiyecek ve içecekler tüketilmemelidir ve mümkünse sıcak duş alınmamalıdır.
-Asprin, coumadin ve türevi olan kanamayı arttıracak olan ilaçlar kullanılmamalıdır.
-Anestezinin etkisi 2-3 saat içinde geçecektir. Bu süre içerisinde dudak ve dil ısırılabilir. Sonuç olarak buna bağlı ağrılı ülserler oluşacağından anestezi geçene kadar yiyecek ve sıcak besinler tüketilmemelidir.
-Özellikle 24 saat içerisinde uygulanacak olan buz kompres şişliğin oluşumunu azaltacaktır. 15 dakika uygulayıp 15 dakika ara verilecek buz kompres uygulanmalıdır.
-Dişler operasyonun ertesi günü fırçalanmaya başlanabilir. Fakat ameliyat bölgesi daha yumuşak ve özenli fırçalanmalıdır.

Gömük Dişlerin Çekimi Sonrası Oluşan Komplikayonlar ?
Tüm cerrahi işlemlerde olduğu gibi gömük alt yirmi yaş dişi cerrahisini takiben erken ve geç dönemde meydana gelebilen, major ve/veya minör komplikasyonlar görülebilmektedir.

Ağrı:

Cerrahi sonrası akut ağrı, genellikle doku yaralanmasına bağlı olarak gelişen enflamasyonun sonucu olarak oluşmaktadır, gömük diş cerrahisi sonrası görülen ağrı, dişin zorluk derecesi ile ilişkilendirilmektedir .

Ödem:

Cerrahi sonrası ödem, doku travmasına bağlı olarak gelişen enflamatuvar cevabın sonucudur. Cerrahi sonrası ödem girişimi takip eden 2. ve 3. günde en üst seviyededir, 4. günden itibaren azalmaya başlar, 7.günde pek çok vakada tamamen çözülür.

Trismus (ağız açmada kısıtlılık)

Gömük alt yirmi yaş dişi cerrahisini takiben enflamatuvar cevaba bağlı olarak başta masseter kası ve iç pterygoid kas olmak üzere çiğneme kaslarında meydana gelen spazm sonucu ağız açıklığında kısıtlanma görülmektedir. Trismus ve postoperatif ağrı arasında güçlü bir ilişki vardır. Gömük yirmi yaş dişi cerrahisini takiben görülen trismus, cerrahi sonrası 1. ve 2. günlerde maksimum seviyededir. Genellikle cerrahi sonrası 7. günde tamamen geriler, bazı vakalarda 10. güne kadar devam edebildiği rapor edilmektedir.

Alveolit (diş çekim bölgesi iltihabı):

Diş çekimi sonrasında çekim boşluğunun enfekte olması durumuna alveolit (alveol ‘dişleri taşıyan kemik bölümünün’ iltihabı) adı verilmekte ve genellikle diş çekiminden 2-3 gün sonra şiddetli ağrıyla ortaya çıkmaktadır.

Diş çekimi sonrasında çekim boşluğu kanla dolmakta akabinde oluşan kan pıhtısı ile iyileşme süreci başlamaktadır. Bununla birlikte çeşitli sebepler dolayısıyla pıhtı bozulursa alveolit ya da dry socket (kuru cep) adı verilen iltihabi durum gelişmektedir. Alveolite genellikle hastanın kötü ağız hijyeni veya uzun süren travmatik diş çekimleri sebep olmaktadır. Hastanın diş çekiminden sonraki 24 saat içerisinde pıhtının bozulmasına yol açan hatalı davranışları (sigara içmesi, sıcak duş yapması, sıcak yemek veya içecek tüketmesi, çekim boşluğunu kurcalaması veya emmesi) alveolite yol açmaktadır.

Alveolit diş çekim bölgesi iltihabının şiddetine bağlı olarak 7 ile 10 gün sürebilir.

Enfeksiyonlar:

Oral florada bulunan mikroorganizmalar lokal veya sistemik konak savunmasının bozulduğu anda patojenite kazanırlar.

Kanama:

Kanama operasyon sırasında ve sonrasında olmak üzere ikiye ayrılır, sebepleri lokal veya sistemik olabilir. Disto-angular pozisyondaki veya derindeki dişlerde bunun yanında yaşlı hastalarda aşırı kanama olabilir.

 

Benzer Tedaviler